Słownik terminów

Hałas

Hałasem nazywamy wszystkie niepożądane, nieprzyjemne, dokuczliwe i szkodliwe dźwięki; jako szkodliwy dla życia i zdrowia hałas jest uznawany za ważny czynnik decydujący o jakości środowiska.

Częstotliwość (f)

Odnosi się do zjawisk okresowych lub występujących cyklicznie, takich jak fala dźwiękowa. Częstotliwość takiego zjawiska określa ile razy powtarza się ono w ciągu jednej sekundy. Jednostką częstotliwości jest Hertz (Hz) odpowiadający 1 cyklowi na sekundę.

Dźwięk

Fala akustyczna rozchodząca się w ośrodku sprężystym lub wrażenie słuchowe wywołane tą falą. Przyjmuje się, że człowiek słyszy dźwięki o częstotliwościach od 16 Hz do 20 kHz. Drgania o mniejszej częstotliwości to infradźwięki, a o wyższej ultradźwięki. Fizycznymi aspektami dźwięków są: jego widmo, natężenie, długość trwania dźwięku i zmiany w czasie.

Skala dźwięku w odniesieniu do jego źródła

decybel-skala-mp

Decybel (dB)

To stosunek dwóch wartości, z których pierwsza jest poziomem dźwięku mierzonego, a druga poziomem odniesienia. Poziom odniesienia w przybliżeniu odpowiada najcichszemu dźwiękowi możliwemu do wykrycia przez ucho ludzkie. Im wyższy jest poziom dźwięku wyrażony w dB, tym głośniejszy jest sam dźwięk. Można przyjąć, że zmiana o 2 dB jest ledwo zauważalna, zmianę o 5 dB słychać wyraźnie, zaś różnica 10 dB oznacza dźwięk dwukrotnie głośniejszy.

Poziom dźwięku

To stosunek ciśnienia wywieranego przez falę akustyczną do ciśnienia odniesienia wyrażony w decybelach (dB)

gdzie:

  • L – poziom natężenia dźwięku,
  • I – natężenie dźwięku,
  • I0 – wartość odniesienia, wynosząca 10–12W/m2.

Równoważny poziom dźwięku A (LAeq)

To uśredniony, wyrażany w dB, poziom dźwięku mierzonego w pewnym okresie czasu.

slownik row poz dzw wzor

gdzie:

  • pA(t) - przebieg ciśnienia akustycznego w czasie skorygowanego według charakterystyki częstotliwościowej A,
  • p0 - ciśnienie odniesienia (2 • 10-5 Pa),
  • T - czas dla którego określa się poziom równoważny.

Mapa akustyczna

Mapa akustyczna to sporządzone w okresie co 5 lat opracowanie przedstawiające w formie opisowej i graficznej stan klimatu akustycznego miasta.

Mapa imisyjna

Mapa rzeczywistego rozkładu poziomu hałasu liczona na wysokości 4 m, uwzględniająca ukształtowanie terenu, budynki, tłumienność gruntu oraz innych obiektów stanowiących przeszkodę dla rozchodzenia się fali dźwiękowej. Każda mapa powstaje dla konkretnego źródła hałasu oraz wskaźnika.

Mapa emisyjna

Mapa charakteryzująca hałas emitowany z poszczególnych źródeł. Technicznie, jest to mapa rozkładu poziomu hałasu nie uwzględniająca ukształtowania terenu, budynków, tłumienności gruntu oraz innych obiektów stanowiących przeszkodę dla rozchodzenia się fali dźwiękowej.

Mapa wrażliwości hałasowej obszarów

Mapa przestawiająca rozkład dopuszczalnych poziomów hałasu na rozpatrywanym obszarze, w zależności od sposobu zagospodarowania terenu i jego funkcji, z odniesieniem do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub, w przypadku jego braku, do innych dokumentów planistycznych, w tym do opracowań ekofizjograficznych lub studiów zagospodarowania przestrzennego.

Mapa zagrożeń hałasowych

Mapa przedstawiająca przekroczenia dopuszczalnych poziomów dźwięku zwana czasem mapą konfliktów lub mapą różnicową. Mapę terenów zagrożonych hałasem należy sporządzać dla każdego ze źródeł oddzielnie.

Mapa wskaźnika M

To mapa przedstawiająca rozkład wskaźnika M definiowanego jako stosunek wielkości przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu wyrażonego w dB do liczby mieszkańców na terenie, na którym występuje przekroczenie.

M = 0,1 * m (100,1*ΔL – 1)

gdzie:

  • M – wartość wskaźnika,
  • ΔL – wielkość przekroczenia poziomu dopuszczalnego hałasu [dB],
  • m – liczba mieszkańców na terenie o przekroczonym poziomie dopuszczalnym.

W zależności od wielkości wskaźnika ustalana jest kolejność działań naprawczych w programie ochrony środowiska przed hałasem (w pierwszej kolejności podejmowane są działania w miejscach, w których wskaźnik osiągnął wartość najwyższą). Wskaźnik M może przyjąć wartość 0 na obszarach niezamieszkanych lub na których nie występują przekroczenia.

Poziom LAeqD

Równoważny poziom dźwięku A dla pory dziennej (mierzony w godz. 6:00 - 22:00 dla jednej doby w roku) wyrażony w dB.

Poziom LAeqN

Równoważny poziom dźwięku A dla pory nocnej (mierzony w godz. 22:00 - 6:00 dla jednej doby w roku) wyrażony w dB.

LDWN

Wskaźnik długookresowy wyrażony średnim poziomem dźwięku A w decybelach (dB), wyznaczony w ciągu wszystkich dób w roku, z uwzględnieniem pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 18:00), pory wieczoru (rozumianej jako przedział czasu od godz. 18:00 do godz. 22:00) oraz pory nocy (rozumianej jako przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00):

gdzie:

  • LD – długookresowy średni poziom dźwięku A, wyznaczany zgodnie z normą ISO 1996-2:1987, w ciągu wszystkich okresów dziennych w ciągu roku rozumianych jako przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 18:00,
  • LW – długookresowy średni poziom dźwięku A, wyznaczany zgodnie z normą ISO 1996-2:1987, w ciągu wszystkich okresów wieczornych w ciągu roku rozumianych jako przedział czasu od godz. 18:00 do godz. 22:00,
  • LN – długookresowy średni poziom dźwięku A, wyznaczany, zgodnie z normą ISO 1996-2:1987, w ciągu wszystkich okresów nocnych w ciągu roku rozumianych jako przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00.

Wskaźniki hałasu LDWN i LN mają zastosowanie dla prowadzenia długookresowej polityki w zakresie ochrony środowiska (m.in. dla tworzenia map akustycznych) w odróżnieniu do wskaźników (poziomów) LAeqD i LAeqN , które służą do ustalenia i kontroli warunków korzystania ze środowiska w odniesieniu do jednej doby.